Otomobil-Araba Terimleri Sözlüğü

Aks Lalesi nedir? Ne Demektir?

Aks Lalesi Nedir? Ne Anlama gelmektedir?

Otomobil-Araba Terimi Olarak Aks Lalesi, Aks lalesi, motorlu araçlarda, motorun ürettiği döndürme kuvvetini akslar aracılığı ile (akis) tekerleklere iletir. Burada hareketli temel iki parça bulunur. Bunlardan ilki motor tarafında bulunan Aks Lalesi denilen parça, diğeri de aks kafası, tekerleklerin olduğu kısımdadır. İşte motorun ürettiği döndürme gücünü aks miline iletirken motordan çıkış noktasında bulunan ve aks milinin içine girdiği parçanın adı Aks Lalesidir. Bu parça aks milinin zarar görmesi durumunda, motordan kolayca çıkarılmasına olanak sağlayan güçlü metalden üretilmiş, aşınması ve bozulması uzun yıllar sürebilecek değerli bir parçadır. Önden çekişli araçlarda sağ ve sol olmak üzere iki adet bulunur. Gerek değiştirilmesi gerekse malzemenin kendi özelliğinden kaynaklanan değeriyle oldukça pahalı bir mekanik parçadır.

BENZER TERIMLER

Air Cleaner Nedir?
Air Cleaner, Hava temizleyicisi anlamına gelir. Otomotiv sektöründe Air Cleaner’ın kullanıldığı terimler arasındaki yeri Hava Filtresi’dir.

Yani Air Cleaner = Hava Filtresi anlamına gelir.

ABS Sensörü Nedir?
ABS genel olarak, kaygan zeminlerde ani ve stabil bir şekilde durmayı sağlayan fren sistemi olarak tanımlanır. Kaygan bir zeminde acemi bir sürücü eğer aracında ABS sistemi varsa, ABS olmayan usta bir sürücüye göre çok daha rahat ve erken durabilir. Sistem bilgisayar kontrollü çalıştığından sürücü sadece frene basılı tutar, gerisini sistem otomatik halleder.

Bu sistemde tekerleklere bağlı sensörler yardımıyla tekerleğin kızaklamaya başladığı hissedilir ve hemen fren gücü kesilir. Yani ABS bir nevi basınç sınırlaması esasına göre çalışır. ABS’siz bir araçla panik freni denilen, tam frenleme yaptığınızda aracın ağırlık merkezi öne doğru kayıp ön tekerlekler üzerine binen yük kat be kat arttığında, eğer aynı kuvvetle frene basmaya devam ederseniz tekerlekler tamamen kitlenir ve kızaklama dediğimiz olay başlar. Kızaklama çok tehlikelidir çünkü araç düz bir çizgi üzerinde direksiyondan bağımsız hareket etmeye başlar. Direksiyon kontrolünün sürücüden çıkması da, muhtemel bir kazanın habercisidir.

ABS sistemi tekerleğin kızaklayacağını fark ettiği anda gücü keser ve freni boşaltır, ardından pompa ile hidroliği tekrar basarak frene yüklenir. Bunu 1 saniye içerisinde tam 15 kez yapar ve bu sayede araç direksiyon kontrolünden çıkmadan yavaşlayıp, güvenli biçimde durabilir.

ABS Fren Sisteminin Bölümleri:
Hız Sensörü
Valfler
Pompa
Kontrolcü
Hız Sensörü
Aracın dört tekerleğine de bağlı olan bu sensörler, tekerleğin kitlenmesini hissedip kontrolcüye veri olarak göndermekle görevlidir.
Valflar
Sistemdeki fren hattında yer alan valflar, ABS fren sistemi tarafından kontrol edilir.
Valflar üç halde çalışırlar, bunlar:
Birinci pozisyon, valf açık; kaliper içerisindeki pistonlara tam güç verilerek frenleme yapılır.
İkinci pozisyon, valf hattı keser; pistona giden hat üzerinde hidrolik akışını keser ve pedala ne kadar basılsa da güç iletilmez.
Üçüncü pozisyon, yarı açık; bu modda bir miktar hidroliğin geçişine izin verilip pistona basınç uygulanırken bir yandan da fren gücü kontrol altında tutulur yani hat tamamen açılmaz.
Pompa
Valftan hat kesildiğinde kaybedilen basıncı tekrar kazanmak için pompa aracılığıyla hidrolik sıvısı basılır. Bu durum valf her hattı kestiğinde tekrar ve tekrar gerçekleştirilir.
Kontrolcü

Araba içerisine yerleştirilmiş, hız sensörünü ve valfları izleyip kontrol eden bilgisayar beynidir. Sistem eğer bir hata bulursa kendini kapalı pozisyona alıp, normal fren gibi çalışma komutunu da yine buradan alır.
Sonuç olarak ABS, tekerleklerin ani frenleme esnasında kızaklamasını engelleyip maksimum fren gücünün sağlanması için görev yapan bilgisayar kontrollü bir frenleme sistemidir.

AAA Nedir?
AAA American Automobile Association kısaltmasıdır. Türkçesi Amerikan Otomobil Birliği’dir.

Adezyon Nedir?
Sıvıların veya madenlerin birbirlerine yapışmasını sağlayan kuvvete adezyon denir.

Amortisör Takozu Nedir?
Amortisör takozu adından da anlaşılacağı gibi, amortisöre bağlanan bir parçadır. Bu parça tekerleklerin içinde bulunduğu çamurlukların tepe noktasında ana şaseye bağlantı noktasında, tekerleklerin sağa ve sola dönerken rahatça bu görevi yapması için rulmanlı (bilyalı) bir parçadır. Bu parça zamanla aşınır vazifesiniz yapamaz hale gelir. Bu durumda aracınızla çukurlara girdiğinizde sesler gelir. Takırtı ve lak-luk şeklinde ses verir. Bu durumda yapılacak işlem bu parçanın acilen değiştirilmesidir.