BENZER TERIMLER
Çenenin Durumuna Göre Ünlüler Nedir?
Ünlülerin çıkartılmasında çenenin de önemli bir işlevi bulunmaktadır. Kimi ünlülerde çene aşağıya doğru açılırken kimilerinde çene daralır.
Çenenin genişlemesiyle çıkarılan ünlülere geniş ünlüler; çenenin daralmasıyla çıkarılan ünlülere dar ünlüler denir.
Dar ünlüler ı,i,u,ü dür.
Geniş ünlüler ise a, e, o, ö dür.
Diyafram Nedir?
Göğüs ve karın boşluklarını birbirinden ayıran ince ve geniş kas.
Diksiyonun Kuralları Nedir?
● Hece ve sözcük vurgusuna dikkat etmek,
● Sesleri doğru boğumlamak,
● Jest, mimiklere dikkat etmek,
● Yerinde ve doğru tonlama yapmak,
● Sözcüklerin anlam değerlerine göre sesi kullanmak,
● Uzun ve kısa heceleri doğru söylemek,
● İşitilebilir bir sesle konuşmak.
Alto (Kontralto) Nedir?
Kalın kadın sesi.
Çıkak Nedir?
Boğumlanma noktası.
Aşınma Nedir?
Birleşik kelimelerde ilk kelimenin son hecesi ile ikinci kelimenin ilk hecesindeki ses benzerliğinin kaynaşması sonucu oluşur. Örnek: Pazar-ertesi = Pazartesi
Dudakların Durumuna Göre Ünlüler Nedir?
Ünlüler çıkarılırken dudaklar düz ve yuvarlak olmak üzere iki şekle girerler. Dudağın düzleşmesiyle çıkan ünlülere düz ünlüler; yuvarlaklaşmasıyla çıkan ünlülere ise yuvarlak ünlüler adı verilir.
Düz ünlüler; a,e,ı,i dir.
Yuvarlak ünlüler ise o, ö,u,ü dür.
Durak Nedir?
Söylenen ya da okunan bir metnin solunum yerlerinin oluşturduğu, söz söyleyenin yorulmasına engel olan beklemelerdir.
Konuşurken hava ihtiyacımızı karşılayabilmemiz için az veya çok duraklamalar yapmak zorundayız. Çünkü sesimizi belirli bir süre uzatabiliriz; ama sonunda soluğumuz tükenir, duraklayıp yeniden soluk almak zorunda kalırız.
Boğumlanma Nedir?
1- Ciğerlerden gelen havanın, ağız ve burundaki çeşitli nokta ve bölgelerde engellemeye uğrayarak ses olarak çıkması.
2- Boğumlanma, ses organları tarafından seslerin doğru yerden ve doğru zamanlamayla çıkmasıdır.
İletişim kurduğumuz zamanlarda, hızlı konuşan, yuvarlayan ya da tane tane konuşmayan insanlarla zaman zaman hepimiz karşılaşmışızdır. Bu kişilerde boğumlanma sorunu yaşanıyor demektir. Yani boğumlamanız bozuksa anlaşılamama durumu ortaya çıkabilir. Anlaşılamazsanız konuşmanızın da bir anlamı kalmaz.
Boğumlanmayı gerçekleştiren organlarımız iki gruba ayrılır;
1) Hareket eden boğumlanma organları: Bunlar çene, dudaklar, dil ve yumuşak damaktır. Dilinizin damağınızın gerisine doğru götürdüğünüzde orda yumuşak bir bölge hissedeceksiniz. Bu bölgeye yumuşak damak adı verilir.
2) Hareket etmeyen boğumlanma organları: Bunlar dişler, diş etleri ve damaktır.
Düşme Nedir?
Kelimedeki bir veya birkaç sesin, dilin ses özelliklerinden kaynaklanan sebeplerle düşmesi olayıdır. Örnek: ısı+cak > sıcak., akıl-ı= aklı, ufak-cık = ufacık
Artikülasyon Nedir?
Artikülasyon bir diğer adıyla boğumlanmadır. Ağız organları aracılığıyla sözcüklerin doğru şekilde ve doğru zamanlama ile çıkması anlamındadır.
Ağzımızı açmak, dudaklarımız kımıldatmak ve insanların anlayacağı kelimeleri oluşturmak için ses organlarını kullanabilme yeteneğine sahip olmak gerekir.
Artikülasyon sırasında kelimeler; açık ve net bir şekilde, mırıldanmadan, yutmadan çıkarılmalıdır.