IATA (International Air Transport Association) Nedir? Ne Demektir?
Uluslararası hava taşımacılığında yolcu ve kargo taşımacılığın tariflerini ve yetkilendirilmelerini denetleyen örgüttür.
Lojistik terimi olarak IATA (International Air Transport Association) nedir? ne demektir? veya ne anlama geliyor? sorularının cevabı Uluslararası hava taşımacılığında yolcu ve kargo taşımacılığın tariflerini ve yetkilendirilmelerini denetleyen örgüttür.
IATA (International Air Transport Association) sözlük anlamı Uluslararası hava taşımacılığında yolcu ve kargo taşımacılığın tariflerini ve yetkilendirilmelerini denetleyen örgüttür.
Sitemizde yer alan lojistik terimleri
Üretim Malzeme, işçilik, enerji, makine vb. üretim kaynaklarını kullanarak kullanıcılar için yararlı ürün ve/veya hizmetler oluşturulmasıdır.
Teslim Zamanı Bir malın müşteriye teslim edildiği tarih ve/veya saattir.
Spanzet (Ratchet Strap) Yükün üstünden geçerek, yükün taşınacağı yüzeye sabitlenen ve üzerinde “gırgır” olarak bilinen gergi mekanizmasıyla gerilerek yükü sabitlemekte kullanılan polyester şeritlerin genel adıdır.
RF El Terminali (Radyo Frekansı) Barkod, karekod tarama veya tuşları ile manuel işlem yapılarak bilgi toplama, toplanan bu bilgilerin kayıpsız, hatasız istenen sistem veri tabanına radyo frekansı ile online olarak teslim etmeyi sağlayan, aynı şekilde sistem veri tabanından personeli yönlendirmeye yönelik bilgileri ekranı vasıtasıyla gösteren, kullanımı kolay, mobil el bilgisayarlarıdır.
İstifleme Hacmi dikey yönde kullanmak amacıyla malzemelerin üst üste yığılmasıdır.
Yükleme Sevk amacıyla malzemelerin tren, uçak, kamyon vb. bir araca güvenli bir şekilde yüklenmesi işlemidir.
Mezanin Tip (Platformlu – Yürüme Yollu) Raf Sistemi Yedek parça, hazır giyim, aksesuar, kozmetik gibi küçük ve çok artikelli ürünleri depolamak için kullanılan, her bir ürüne ekipman kullanmaksızın erişimi sağlayan, dikey olarak depo hacmini verimli kullanmayı sağlayan raf sistemidir. Raf içerisindeki platformlarda personelin yürümesine imkan verir ve bu sayede yüksek bir deponun ara katlı gibi kullanılmasına imkan sağlar.
İzlenebilirlik Tedarik zinciri boyunca bir ürünün üretimden tüketime kadar izlediği yol ile ilgili verilerin süreç boyunca elde edilip raporlanabilmesidir.
Frigo Taşıma (Transportation Refrigerated) -26 derece sıcaklığa kadar taze ve dondurulmuş gıda taşımacılığı anlamına gelir.
Low-bed (Deve Boynu Treyler) Ağır iş makineleri ya da özel proje yükleri gibi uluslararası ve yurt içi karayolu taşıma yönetmeliğine göre standartların dışında, normal kamyonların veya tırların taşıyabilecekleri uzunluk, yükseklik, genişlik ve tonajdan farklı olan yüklerin taşınmasını sağlayan yarı römorktur.
Tedarik Gerekli olan makine, alet, aygıt, hammadde, malzeme, parça, yarı-ürün, ürün ve hizmetlerin uygun tedarikçilerden sağlanması amacıyla gerekli olan araştırma, seçme, planlama, stok kontrol, satın alma, nakliye, teslim alma, değerlendirme vb. faaliyetlerin tümüdür.
Extranet Farklı organizasyonların (müşteriler, tedarikçiler, devlet kurumları vb.) aynı yazılım ve protokolleri internet üzerinden kullanabilecekleri şekilde oluşturulan ağdır.
Ex Works: Sadece mal bedeli ifade eden, satıcının kendi depo veya işletmesinde malın alıcıya teslimini sağlayan uluslararası ticarette bir teslim şeklidir. Malların işletmede teslim edilmesinden itibaren malla ilgili bütün masraf ve risk ile diğer yükümlülükler alıcı tarafından karşılanır. Satıcı, malları herhangi bir taşıma aracına yüklemek zorunda olmadığı gibi, malların ihracat için gümrükleme işlemleri gereken hallerde bu gümrükleme işlemlerini yerine getirmek zorunda değildir.
Gelir Yönetimi Gelirlerin verimli uygulamalar ile artırılmasıdır.
Rotalama Taşıma işleminin başlangıç noktasından ulaştırılacak noktalara hangi sıra ve güzergah ile yapılacağının belirlenmesidir.
Ödeme Şekilleri (Made Of Payment)
Temin Süresi Bir ürünün/hizmetin satın alma siparişinin veya üretim emrinin verilmesi ile sipariş teslimatının veya ürün üretiminin gerçekleşmesi arasındaki süredir.
İrsaliye (BOL) Satılan malı bir yerden başka bir yere sevk ederken kullanılan, maliye onaylı mal teslimini gösteren resmi belgedir.
Tonaj Bir yük taşıma aracının ton cinsinden taşıma kapasitesidir.
CFR (Cost and Freight) Mal bedeli ve navlun ödenmiş, sadece deniz ve iç su taşımacılığında kullanılan uluslararası ticarette bir teslim şeklidir. Satıcı tüm masraf ve riskleri üstlenerek malları yükleneceği limana kadar getirir, ihracat için gümrüklenmiş olarak gemiye teslim etmesini ifade eder. Malların hasar ve kaybına ilişkin risk, mallar gemiye konduğunda alıcıya geçerken, masrafların alıcıya devri, varış limanında gerçekleşir.
Manifesto (Manifest) Taşıyıcı ve acentesi tarafından hazırlanan detayların listesini gösteren belgedir. Araçtaki toplam kargonun özet detaylarıdır. Genellikle gümrük amaçlı kullanılır.
Anlaşmalı Depo Bir sözleşmeye dayalı olarak, müşteri veya müşteriler adına depolama faaliyetlerinin gerçekleştirildiği depodur.
İstifleme Hacmi dikey yönde kullanmak amacıyla malzemelerin üst üste yığılmasıdır.
Tedarik Zinciri Tedarikçiden müşteriye doğru hareketleri kapsayan ve bu süreç içerisindeki örgütler, insanlar, teknoloji gibi faaliyetlerin bütününe verilen isimdir. Bu çerçevede birçok şirketi birbirine bağlayan zincirdir.
Raylı Koridor Dar koridor istifleyicilerinin belli bir doğrultuda hareket etmesini sağlayan kılavuz rayların bulunduğu koridordur.
DAT (Delivered At Terminal) Mal bedeli, sigorta, navlun ve iç taşımalar ödenmiş, çok çeşitli taşıma dahil her türlü taşıma şeklinde kullanılan uluslararası ticarette bir teslim şeklidir. Satıcının malları belirlenen varış yerinde veya limanda belirlenen terminalde gelen taşıma aracından boşaltılmış bir şekilde alıcının tasarrufuna bırakmakla malların teslim edildiğini ifade eder. DAT, eşyanın alıcı ve satıcı tarafından belirlenmiş olan terminal noktasında, boşaltma masrafları satıcı tarafından karşılanmış olarak alıcının emrine bırakılmasıdır.
Desi Yük taşıma ücreti hesabında kullanılmak üzere; paket, sandık, koli gibi yüklerin üç boyutunun (en, boy, yükseklik) santimetre cinsinden birbiriyle çarpıldıktan sonra 3.000’e bölünmesi ile elde edilen değerdir.
Kombine Taşımacılık Taşımanın başlangıç ve bitiş aşamalarında karayolunun kullanıldığı ve aradaki uzun mesafeli taşımanın demir, nehir, kanal veya deniz yolu ile yapıldığı taşımacılık sistemidir.
İkmal (Replenishment) Malzemenin depolama sürecinde, farklı ambalaj biçimlerinde ve/veya depolama lokasyonlarında bulunabilirliğinin sağlanması için yapılan depo içi transfer işlemidir.
İntranet: Şirket birimleri arasında veri değişimini sağlamak üzere bilgisayar ağlarının birbirine bağlanması.
Kontrat Lojistiği Lojistik hizmet sağlayıcı şirket ile müşterilerle sözleşmeye bağlı olarak lojistik operasyonların dış kaynak kullanıp gerçekleştirilmesidir.
Karantina Stok Hatalı dokümantasyon, bozuk mal, kusurlu ürünlerin geri çağırılması vb. nedenlerle sağlam ürünlerden ayrı tutulan stoktur.
Gümrük Beyannamesi (Bill Of Entry) Gümrük idarelerine, yurda girecek veya çıkacak olan, transit yapılmak veya başka bir işleme tabi tutulmak istenen eşyaya ilişkin özelliklerini, boyutlarını, niteliklerini belirten yazılı beyan belgesine denir. Nüsha olarak düzenlenir.
Hamule Senedi Trenle yapılan taşımacılıkta kullanılan makbuz niteliğindeki belgedir. Kıymetli evrak özelliğine sahip değildir.
Dördüncü Parti Lojistik (Fourth Party Logistics – 4PL) Müşterilerine kapsamlı tedarik zinciri çözümleri sunmak için, kendi organizasyonunun kaynaklarını, yeteneklerini ve teknolojisini, üçüncü taraf lojistik (3PL) şirketleri ile bir araya getiren ve tüm zincirin tasarımını ve yönetimini üstlenen şirketlerdir. 4PL şirketleri, tüm tedarik zinciri boyunca değer katabilme uzmanlığına ve yeteneğine sahip olmak zorundadırlar.
Güvenli Bölge Özel malzemelerin depolanması için ayrılan yerdir.
Sürekli İkmal Sürekli ürün akışını ve perakendeci stoklarında daha az ürün tutulmasını sağlamak için, tedarik zincirindeki mal ve bilgi akışının eşgüdümlenmesidir.
Ex Beyan İhracat beyannamesidir.
Planlama Müşteri ve/veya acentelerimizden gelen yük taleplerinin, elimizdeki kaynak ve yine müşteri taleplerine istinaden yükleme planlarının yapılarak yüklerin yola çıkarılmasıdır.
Jettison Gemi tehlikedeyken malzemelerin gemiden atılmasına denir.
Dar Koridor Depolama Sistemi Depo hacmini düşeyde daha verimli kullanabilmek için depolarda raf sistemleri kullanılmaktadır. Raf sistemleri arasındaki boşluklar koridor olarak adlandırılmaktadır. Standart elleçleme ekipmanları (forklift, reachtruck vb.) kullanıldığında bu koridorların 3 metre civarında bir genişliğe sahip olması gerekmektedir. Depo hacmini yatayda da verimli kullanabilmek için özel elleçleme ekipmanları ile bu koridorların genişliklerinin 2 metre seviyelerine kadar daraltıldığı depolama sistemidir.
Rulolu Konveyör Yerleştirilen silindir kalıpların motor ile döndürülmesiyle üzerlerindeki ürünü ya da taşıma kabını (palet, sepet vb.) hareket ettiren ekipmandır.
Katma Değerli İşlemler (VAS) Depolarda müşteri talepleri üzerine yapılan etiketleme, ambalajlama, katlama, ısı ölçme, aktarma, karıştırma, birleştirme, ayırma, paletleme, hafif montaj, iade işlemleri, imha, kullanım kılavuzu ekleme, barkod işlemleri, bakım-onarım işlemleri vb. işlemlerdir.
RF ID Çevresinde anten sarılı olan bir mikroçipten ve bir okuyucudan oluşan, bir yazılım -donanım sistemi ile bütünleştirilen, etiket ve okuyucu arasındaki veri iletişiminin radyo dalgaları ile sağlandığı otomatik tanıma sistemidir.
Işıklı Toplama (Pick by Light) Ürün toplama sürecinde, led ekran vasıtasıyla hangi adresten kaç adet ürün toplanacağını personele gösteren elektronik sistemdir. Üzerindeki düğmeler vasıtasıyla toplama işlemiyle ilgili sonucun depo yönetim sistemine bildirilmesini sağlar.
Dar Koridor İstif Ekipmanı Dar Koridor Depolama Sistemi içerisinde ray, lazer ışığı, manyetik çizgi gibi kılavuzlarla koridorlarda hareket ederek, paletlerin rafa yerleştirilmesi ve geri alınması için kullanılan ekipmandır. Operatörün bulunduğu kabinin ürünle birlikte düşey hareket edebildiği modeller “man-up” olarak, kabinin sabit olarak zemin raf katı hizasında kaldığı modeller ise “man-down” olarak adlandırılmaktadır. “Man-up” modeller palet elleçlemenin yanı sıra, yüksek raflardan sipariş toplama amaçlı da kullanılabilmektedir.
GPRS Verilerin GSM şebekesi üzerinden kullanıcılara aktarılmasını sağlayan iletişim teknolojisidir.
Konsolidasyon (Consolidation) Küçük miktarlı yüklerden büyük yükleme partileri oluşturarak taşımacılıkta ölçek tasarrufu sağlanmasıdır.
Sipariş Onay Numarası Bir malın belli bir tarihte teslim edilmesi kesinleşmiş siparişini gösteren numaradır. Bu numara malzeme teslim almak ve bu alımı borç hesabı süresince izlemek için kullanılır.
Işıklı Toplama (Pick by Light) Ürün toplama sürecinde, led ekran vasıtasıyla hangi adresten kaç adet ürün toplanacağını personele gösteren elektronik sistemdir. Üzerindeki düğmeler vasıtasıyla toplama işlemiyle ilgili sonucun depo yönetim sistemine bildirilmesini sağlar.
Acil Durum Planı Gelecekte oluşabilecek beklenmeyen gelişmelere karşı alınacak önlemleri gösteren plandır.
Mevsimsel Stok Bir mevsim başlamadan önce mevsim boyunca oluşacak tüketimi karşılamak üzere tutulan stoktur.
FOB (Free On Board) Uluslararası teslim şeklidir. Satıcı malları belirlenen tarihte ve yerde, alıcı tarafından temin edilen gemiye yüklemeyi gerçekleştirir. Mallar geminin küpeştesine (güvertesine) geçtikten sonra meydana gelebilecek her türlü hasar, kayıp ve masraflar alıcının sorumluluğundadır. Satıcı ihracat için gerekli tüm belgeleri hazırlar ve malların gümrük işlemlerini tamamlayarak teslim eder.
Rezerve Alanlar Yerleştirme, toplama veya başka amaçlar için kullanılmak üzere, önceden belirlenmiş çapraz sevkiyat alanı gibi özel alanlardır.
Sipariş Toplayıcı (Order Picker) Operatörün yukarı çıkmasına ve sipariş toplamasına olanak tanıyan istif ekipmanıdır.
Kaynak Planlama Sahip olunan özmal ve/veya taşeron tüm kaynakların verimli ve kuruma fayda sağlayacak şekilde kullanılabilmesi adına periyodik olarak yapılan optimizasyon çalışmasıdır. Kaynak planlama sonuçlarına istinaden doğacak ihtiyaç ve talepler neticesinde ayrıca satın alma gibi süreçler de tetiklenebilir.
Elleçleme (Handling) Lojistik tesislerde, ürünlerin yerinin değiştirilmesi, paket yapısının bozulup yeniden oluşturulması, kap boyutlarının değiştirilmesi, kontrol edilmesi, etiketleme, streçleme gibi işlemlerin tamamı için kullanılan genel bir ifadedir.
Aşamalı Stok Müşteri gereksinimlerini karşılamak üzere tedarik zincirinde belli bir aşamadaki stoktur.
Serbest Bölge Türkiye Gümrük Bölgesinin parçaları olmakla beraber; Serbest dolaşımda olmayan eşyanın herhangi bir gümrük rejimine tabi tutulmaksızın ve serbest dolaşıma sokulmaksızın, gümrük mevzuatında öngörülen haller dışında kullanılmamak ya da tüketilmemek kaydıyla konulduğu, ithalat vergileri ile ticaret politikası önlemlerinin uygulanması bakımından, Türkiye Gümrük Bölgesi dışında olduğu kabul edilen serbest dolaşımdaki eşyanın, bir serbest bölgeye konulması nedeniyle normal olarak eşyanın ihracına bağlı olanaklardan yararlandığı yerlerdir.
Malzeme Yönetimi Bir şirket içindeki tüm malzemelerin; kodlama, gereksinim planlama, stok kontrolü, tedarik, depolama vb. faaliyetlerini içerecek şekilde yönetimidir.
Kabotaj Deniz ticaretinde bir ülkenin kendi ülkesi içinde taşımacılık yapma yetkisini salt kendi bayrağını taşıyan taşıyıcılara vermesidir. Ayrıca karayolu taşımacılığında ticari araç sürücülerinin başka ülkelerde çalışma hakkı olarak da kullanılmaktadır.
Acil Durum Planı Gelecekte oluşabilecek beklenmeyen gelişmelere karşı alınacak önlemleri gösteren plandır.
İade Yönetimi Müşteriden tedarikçiye geri gönderilen ürünlerle ilgili taşıma, depolama, geri kazanım, imha gibi işlemlerin yönetimidir.
Supalan Genellikle kara ve deniz yolu ile yapılan taşımalarda kullanılan, malzemenin taşımayı yapan araç üzerinde gümrüklemesinin yapıldığı durumdur.
Talep Belirli bir malzemenin belirli bir miktarı için ortaya çıkan gereksinimdir.
Raf Depolarda düzeni sağlamak, üzerine ürün koymak, yüksekliği kullanabilmek ve malı korumak amacıyla kullanılan, sürekli sabit olan veya gerektiğinde ölçüleri ayarlanabilen, metal, ahşap veya plastik malzemeden yapılmış bir depolama donanımıdır.
Konsinye Stok Teslim alındığında değil, kullanıldığında ödemesi yapılan ürünlerdir.
Taşıma İrsaliyesi (Delivery Note) Ticari Mal, Hammadde, Hurda, Sabit Kıymet gibi maddi olan her çeşit işletmedeki varlıkların miktarsal olarak her hareketini resmi belge altına almak amacıyla kullanılan resmi evraktır.
Konsinye İhracat – Konsinyasyon (Consignations) Kesin satışı daha sonra yapılmak üzere dış alıcılara, komisyonculara, ihracatçının yurt dışındaki şube temsilciliklerine mal gönderilmesi şeklinde yapılan ihracat şeklidir. Satılmak üzere gönderilen malları teslim alan ilgili kişi veya kuruluşlar malı rayiç değerinden satar, komisyon vb. giderleri satış gelirinden düşer ve kalan tutarı yetkili banka aracılığıyla döviz cinsinden ihracatçıya yollarlar.
Ata Karnesi (Ata Carnet) Uluslararası ithalat sözleşmesi kapsamında, taraf ülkeler arasında eşyanın gümrük vergisine tabi olmadan geçici kabulüne imkan sağlayan teminat yerine geçen ve beyanname olarak kabul edilen belgedir.
IATA (International Air Transport Association) Uluslararası hava taşımacılığında yolcu ve kargo taşımacılığın tariflerini ve yetkilendirilmelerini denetleyen örgüttür.
FAS (Free Alongside Ship) Mal bedeli ve limana kadar iç taşımaları ödenmiş, deniz ve iç su taşıma şeklinde kullanılan uluslararası ticarette bir teslim şeklidir. Satıcının malları belirlenen yükleme limanında, ihracat için gümrüklenmiş olarak alıcı tarafından seçilen geminin doğrultusunda (rıhtımda) bırakarak teslim etmesini ifade eder. Tesliminden itibaren malların kaybolması veya hasar görmesi gibi rizikolar alıcıya aittir. Bu andan itibaren malla ilgili bütün masraflar ve navlun alıcı tarafından karşılanır.
Katma Değer Bir şirketin girdilerine kattığı değer (işçilik, amortisman, kar, vergi ve borçlar toplamı) / artırılan veya iyileştirilen değer, işlevsellik veya yarar.
Standart Ürün Kodu “Uniform Product Code” Konseyi (UPCC) tarafından verilen, ilk beş karakteri üreticiyi, diğer 5 karakteri ise ürünü tanımlayan koddur.
Joint Rate (Müşterek Navlun Ücreti) Birinci taşıma noktasından diğerine kadar uygulanan fiyat. Bu ulaşım sistemleri hatlar arasında anlaşılmış ve onaylanmış tek tarifedir.
Sürekli Geliştirme Performansı artırmak amacıyla faaliyetleri planlama, uygulama, kontrol etme ve önlem almaya dayalı sürekli faaliyetler çevrimidir.
Ham madde Üretim süreçlerinde işlenerek son ürünü elde etmede yüksek oranda kullanılan malzemelerdir.
ETA (Estimated Time Of Arrival) Tahmini varış tarihidir.
Hareketli Rampa Elleçleme ekipmanlarının depo ile araç kasası arasında geçişine imkan sağlayan ekipmandır. Hareketli yapısıyla farklı yüksekliklerdeki araç kasaları ile depo zemini arasındaki yükseklik farkını elimine eder, arada köprü vazifesi üstlenir.
Tedarik Zinciri Tedarikçiden müşteriye doğru hareketleri kapsayan ve bu süreç içerisindeki örgütler, insanlar, teknoloji gibi faaliyetlerin bütününe verilen isimdir. Bu çerçevede birçok şirketi birbirine bağlayan zincirdir.
Mal Kabul Depoya gelen malzemenin kabul edilmesi işlemidir. İşlem; yükün boşaltılarak mal kabul alanına alınması, kayıtlı bilgilerle fiziksel bilgilerin karşılaştırılması, malın depoya alınması ve kaydının tutulması işlemlerini içerir.
CAF (Currency Adjustment Factor) Amerikan dolarındaki dalgalanmaların navluna dahil edilmesidir.
Promosyon Satışı artırmak için yapılan yenilikler veya sunulan avantajlardır.
CAF (Currency Adjustment Factor) Amerikan dolarındaki dalgalanmaların navluna dahil edilmesidir.
Hareketli Rampa Elleçleme ekipmanlarının depo ile araç kasası arasında geçişine imkan sağlayan ekipmandır. Hareketli yapısıyla farklı yüksekliklerdeki araç kasaları ile depo zemini arasındaki yükseklik farkını elimine eder, arada köprü vazifesi üstlenir.
Ürünlerin Depolanması Adreslenmesi (Put Away) Depoya gelen ürünlerin mal kabul işlemi yapıldıktan sonra, depodaki stok lokasyonlarına fiziksel taşınarak konulması, sistemsel olarak da taşıma kabının kimliği ile adres kimliğinin eşleştirilmesi işlemleridir.
Doğrudan (Direkt) Sevkiyat Ürünlerin, bir depolama işlemi yapılmaksızın müşteriye gönderilmesidir.
Dağıtım Kanalı İşletmenin ürettiği ve/veya sunduğu malların/hizmetlerin, işletmeden son kullanıcıya kadar olan akışında, bu akış üzerindeki bağlantı noktalarının bütünüdür.
Kullanılabilir Adresler Lojistik tesislerde farklı amaçlar (stoklama, elleçleme, araç yükleme/boşaltma, katma değerli hizmetler) için belirlenen lokasyonların ilgili işlem için uygunluğunu, müsaitlik durumunu ifade eder.
Dar Koridor Depolama Sistemi Depo hacmini düşeyde daha verimli kullanabilmek için depolarda raf sistemleri kullanılmaktadır. Raf sistemleri arasındaki boşluklar koridor olarak adlandırılmaktadır. Standart elleçleme ekipmanları (forklift, reachtruck vb.) kullanıldığında bu koridorların 3 metre civarında bir genişliğe sahip olması gerekmektedir. Depo hacmini yatayda da verimli kullanabilmek için özel elleçleme ekipmanları ile bu koridorların genişliklerinin 2 metre seviyelerine kadar daraltıldığı depolama sistemidir.
Acil Durum Planı Gelecekte oluşabilecek beklenmeyen gelişmelere karşı alınacak önlemleri gösteren plandır.
Konsinye İhracat – Konsinyasyon (Consignations) Kesin satışı daha sonra yapılmak üzere dış alıcılara, komisyonculara, ihracatçının yurt dışındaki şube temsilciliklerine mal gönderilmesi şeklinde yapılan ihracat şeklidir. Satılmak üzere gönderilen malları teslim alan ilgili kişi veya kuruluşlar malı rayiç değerinden satar, komisyon vb. giderleri satış gelirinden düşer ve kalan tutarı yetkili banka aracılığıyla döviz cinsinden ihracatçıya yollarlar.
Ambar İhtiyaca bağlı olarak belirli bir süre için ürünlerin konulduğu kapalı ya da açık güvenlikli alandır.
Raylı Koridor Dar koridor istifleyicilerinin belli bir doğrultuda hareket etmesini sağlayan kılavuz rayların bulunduğu koridordur.
Avadanlık Bir aracı onarmak için kullanılan aletlerin (çekiç, tornavida vb.) bulunduğu takım çantasıdır.
Hareketli Rampa Elleçleme ekipmanlarının depo ile araç kasası arasında geçişine imkan sağlayan ekipmandır. Hareketli yapısıyla farklı yüksekliklerdeki araç kasaları ile depo zemini arasındaki yükseklik farkını elimine eder, arada köprü vazifesi üstlenir.
Malzeme Talebi Depodan mal almak, depoda yoksa satın alma işlemini başlatmak üzere yapılan taleptir.
Müşteri İlişkileri Yönetimi Müşteri özellikleri ile satış ve pazarlama faaliyetlerinin çok yönlü ve çapraz analizleri yolu ile müşterilere daha etkin ve verimli hizmetler sunulmasıdır.
Kalite Kontrol Bir ürün ya da hizmetin, öngörülen kalite koşullarını karşılama derecesinin belirlenmesidir.
Açılabilir Tavanlı Konteyner (Opentop) Standart konteynere sığmayan veya konteyner kapısından forklift veya benzeri donanım ile yüklenemeyen konteynerdır.
Stok Kontrol Stokların sürekli veya periyodik olarak izlenerek, stok fazlalığı veya stok eksikliğine neden olmayacak şekilde ve belirlenmiş kurallara uygun biçimde siparişlerin veya gereksinimlerin belirlenmesidir.
IATA (International Air Transport Association) Uluslararası hava taşımacılığında yolcu ve kargo taşımacılığın tariflerini ve yetkilendirilmelerini denetleyen örgüttür.
Süreç İyileştirme Kaliteyi artırma, maliyetleri azaltma, katma değer yaratmayan faaliyetleri ortadan kaldırma konularında yapılacak geliştirme çalışmalarıdır.
Dördüncü Parti Lojistik (Fourth Party Logistics – 4PL) Müşterilerine kapsamlı tedarik zinciri çözümleri sunmak için, kendi organizasyonunun kaynaklarını, yeteneklerini ve teknolojisini, üçüncü taraf lojistik (3PL) şirketleri ile bir araya getiren ve tüm zincirin tasarımını ve yönetimini üstlenen şirketlerdir. 4PL şirketleri, tüm tedarik zinciri boyunca değer katabilme uzmanlığına ve yeteneğine sahip olmak zorundadırlar.
Paketleme Bir ürünün üreticiden tüketiciye kadar uzanan dağıtım zincirinde güvenli ulaşımının sağlanabilmesi için kullanılan koruyucu araçların tümüdür.
CMR Karayolu Taşıma Belgesi (CMR International Consignment Note) Nakliye firması tarafından alıcının adına düzenlenir. Malların belirtilen şartlarla taşınmak üzere, iyi durumda teslim alındığını ve taşıma sözleşmesinin yapıldığını gösteren hukuki bir delildir.
Mezanin Tip (Platformlu – Yürüme Yollu) Raf Sistemi Yedek parça, hazır giyim, aksesuar, kozmetik gibi küçük ve çok artikelli ürünleri depolamak için kullanılan, her bir ürüne ekipman kullanmaksızın erişimi sağlayan, dikey olarak depo hacmini verimli kullanmayı sağlayan raf sistemidir. Raf içerisindeki platformlarda personelin yürümesine imkan verir ve bu sayede yüksek bir deponun ara katlı gibi kullanılmasına imkan sağlar.
Kullanılabilir Adresler Lojistik tesislerde farklı amaçlar (stoklama, elleçleme, araç yükleme/boşaltma, katma değerli hizmetler) için belirlenen lokasyonların ilgili işlem için uygunluğunu, müsaitlik durumunu ifade eder.
Römork Bir çekici araç tarafından çekilen ve taşıyacağı yükün özelliklerine uygun bir şekilde imal edilen, kendi tekerlekleri üzerinde park edilebilen, yük taşıma amaçlı karayolu taşıma aracıdır.
R2 Belgesi (R2 Document) Karayolları Taşıma Kanunu gereği, uluslararası taşıma işleri organizatörlüğü yapan firmaların sahip olması gereken bir yetki belgesi türüdür. Kanun hükümlerince belirtilen ihlaller gerçekleştirilmedikçe, belge geçerlilik süresi 5 yıldır.
Swap Body Üst üste istiflenemeyecek ve stacker tarafından tepeden kaldırılamayacak kadar ince yapılmış konteynerlerin adıdır. İlk satın alma masraflarını düşürmek ve uzun vadedeki yakıt masraflarını en azda tutmak için oldukça hafif malzemelerden üretilirler. Boyutları, diğer konteyner taşıyan araçlara yüklenebilmesi için standart İSO konteyner boyutlarındadır. Genelde dört köşesinde bulunan katlanabilir ayakları sayesinde herhangi bir yükleme/boşaltma sistemine gerek kalmadan taşındığı aracı değiştirebilir.
Çeki Listesi (Packing List) Koli, ambalaj listesidir. Kargonun içindeki eşyaların adet, parça, ağırlık, boyut ve numaraları ile alıcı bilgilerini ve adresini gösteren ayrıntılı listedir.
Elleçleme (Handling) Lojistik tesislerde, ürünlerin yerinin değiştirilmesi, paket yapısının bozulup yeniden oluşturulması, kap boyutlarının değiştirilmesi, kontrol edilmesi, etiketleme, streçleme gibi işlemlerin tamamı için kullanılan genel bir ifadedir.
Astarya (Laydays and Cancelling Clause – LayCan) Geminin yükleme veya boşaltma için söz konusu limanda kalabileceği günlerin oluşturduğu aralıktır.
Forklift Açık ve kapalı alanlarda yükleme, boşaltma, taşıma, yerleştirme, istifleme vb. elleçleme işlemleri için kullanılan çatallı taşıma/kaldırma aracı, çatallı kaldıraçtır.
Standart Ürün Kodu “Uniform Product Code” Konseyi (UPCC) tarafından verilen, ilk beş karakteri üreticiyi, diğer 5 karakteri ise ürünü tanımlayan koddur.
Sevkiyat (Shipment) Taleplerin (siparişlerin) belirli ölçütlere göre (sevk günü, yeri, yükleme aracı, rotası, miktarı vb.) tasnif edilerek ilgili resmi evraklarla talep edilen yerlere ulaştırmak üzere depodan çıkarılması işlemidir.
Kara Taşımacılığı Malın, çıkış noktasından varış noktasına kadar geçen tüm sürecin karayolu güzergahı kullanılarak taşınmasını içeren taşıma modelidir.
Stok Devir Hızı Belirli bir faaliyet dönemi için satılan malın maliyetinin ya da miktarının, ortalama stok değerine ya da miktarına oranıdır.
FTL (Full Truck Load) Bir treylerin taşıma kapasitesini tam olarak (hacim, ağırlık) dolduran yüktür.
Konsinye Stok Teslim alındığında değil, kullanıldığında ödemesi yapılan ürünlerdir.
İade Ürün Belgesi Geri gönderilen ürünün şirketin orijinal ürünü olduğunu gösteren ve iade nedenini belirten formdur.
UBAK 1 Ocak 1974 tarihinde yürürlüğe konmuştur.2006 yılında UBAK, Uluslararası Ulaştırma Forumu (ITF) olarak değiştirilmiştir. UBAK belgesi, Sekretarya tarafından üye ülkelere tanınan kota dahilinde Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bankalığı tarafından belirli koşulları sağlayan firmalara her yılın başında tahsis edilen, beraberinde usule uygun olarak doldurulmuş bir seyir defteri olan, üye ülkeler arasında gerçekleştirilen taşımalarda kullanılan izin belgesidir.
Dağıtım Kanalı İşletmenin ürettiği ve/veya sunduğu malların/hizmetlerin, işletmeden son kullanıcıya kadar olan akışında, bu akış üzerindeki bağlantı noktalarının bütünüdür.
Antrepo (Bonded Warehouse) Gümrük mevzuatına tabi olan eşyaların, gümrük gözetimi altındayken muhafaza edildiği ve ilgili dış ticaret işleminin tamamlanabilmesi için gerekli işlemlerin yapıldığı bir tür depodur.
İçinden Geçilebilir Raf İstif ekipmanının koridordan rafın içine girmesine izin veren, paletlerin derinlemesine istiflenmesine olanak tanıyan ve böylece koridor olarak ayrılan alanı minimize eden, az çeşit malın yüksek miktarlarda depolandığı, yerleştirme için travers yerine rayların kullanıldığı raftır. LIFO (last in first out – son giren ilk çıkar) prensibine uygun bir işleyiş sağlar.
DAT (Delivered At Terminal) Mal bedeli, sigorta, navlun ve iç taşımalar ödenmiş, çok çeşitli taşıma dahil her türlü taşıma şeklinde kullanılan uluslararası ticarette bir teslim şeklidir. Satıcının malları belirlenen varış yerinde veya limanda belirlenen terminalde gelen taşıma aracından boşaltılmış bir şekilde alıcının tasarrufuna bırakmakla malların teslim edildiğini ifade eder. DAT, eşyanın alıcı ve satıcı tarafından belirlenmiş olan terminal noktasında, boşaltma masrafları satıcı tarafından karşılanmış olarak alıcının emrine bırakılmasıdır.
Acil Stok Planlanmamış, acil durumlara karşı her zaman elde tutulmak zorunda olan stok miktarıdır.
İade Yönetimi Müşteriden tedarikçiye geri gönderilen ürünlerle ilgili taşıma, depolama, geri kazanım, imha gibi işlemlerin yönetimidir.
Akreditifli Ödeme (Payment Under Letter Of Credit – L/C) Bir alıcının talebine istinaden, bir bankanın verdiği ve alıcı tarafından ayrıntıları belirtilmiş, mala veya hizmete ilişkin belgelerin ibrazı karşılığında, belirtilen bir satıcıya ödeme yapılacağı yolundaki şartlı bir taahhüttür.
Işıklı Toplama (Pick by Light) Ürün toplama sürecinde, led ekran vasıtasıyla hangi adresten kaç adet ürün toplanacağını personele gösteren elektronik sistemdir. Üzerindeki düğmeler vasıtasıyla toplama işlemiyle ilgili sonucun depo yönetim sistemine bildirilmesini sağlar.
Fatura Ürün, miktar, nitelik, satış şekli, ağırlık, adres, tarih vb. bilgilerin bulunduğu, satıcı tarafından düzenlenen evraktır.
Avadanlık Bir aracı onarmak için kullanılan aletlerin (çekiç, tornavida vb.) bulunduğu takım çantasıdır.
İçinden Geçilebilir Raf İstif ekipmanının koridordan rafın içine girmesine izin veren, paletlerin derinlemesine istiflenmesine olanak tanıyan ve böylece koridor olarak ayrılan alanı minimize eden, az çeşit malın yüksek miktarlarda depolandığı, yerleştirme için travers yerine rayların kullanıldığı raftır. LIFO (last in first out – son giren ilk çıkar) prensibine uygun bir işleyiş sağlar.
Tedarik Zinciri Tedarikçiden müşteriye doğru hareketleri kapsayan ve bu süreç içerisindeki örgütler, insanlar, teknoloji gibi faaliyetlerin bütününe verilen isimdir. Bu çerçevede birçok şirketi birbirine bağlayan zincirdir.
Paket Ürünleri dış etkilerden koruyan ve onları bir arada tutarak; pazarlama, taşıma, depolama, dağıtım işlemlerini kolaylaştıran ve metal, plastik, karton vb. malzemelerden yapılmış kaptır.
Dar Koridor İstif Ekipmanı Dar Koridor Depolama Sistemi içerisinde ray, lazer ışığı, manyetik çizgi gibi kılavuzlarla koridorlarda hareket ederek, paletlerin rafa yerleştirilmesi ve geri alınması için kullanılan ekipmandır. Operatörün bulunduğu kabinin ürünle birlikte düşey hareket edebildiği modeller “man-up” olarak, kabinin sabit olarak zemin raf katı hizasında kaldığı modeller ise “man-down” olarak adlandırılmaktadır. “Man-up” modeller palet elleçlemenin yanı sıra, yüksek raflardan sipariş toplama amaçlı da kullanılabilmektedir.
Navlun (Freight) Taşıma hizmeti karşılığında ödenen ücrettir.
Ürün Toplama Müşteri taleplerine göre, depo içerisindeki ürünlerin adreslerinden toplanması işlemidir.
Ambalaj Ürünleri dış etkilerden koruyan, tanıtım ve pazarlama işlemlerini kolaylaştıran, görsellik ve kullanım ergonomisi sağlayan, içindeki ürün hakkında bilgiler bulunduran; metal, plastik, cam vb. malzemelerden yapılmış kaptır.
Sipariş Toplama Aracı (Picker) Raflarda palet yükünden daha az olan siparişleri elle toplamak için tasarımlanmış, yatay ve dikey yönde sipariş toplama yaparken operatörün de yükselmesini sağlayan, diğer bir deyişle operatörün de makine üzerinde yer değiştirmesine olanak veren malzeme elleçleme ekipmanıdır.
Dozvola Ülkelerin birbirleri arasında kullandıkları, TIR’ların transit geçiş belgesidir. Ülkeler karşılıklı olarak yıllık Dozvola Belgesi ücreti öderler. Bu belgeyi alan TIR‘lar ülkelerden transit yük taşımacılığı yapabilirler.
CMR Anlaşması Uluslararası nitelikteki CMR Anlaşması’nın hükümlerini kabul eden ülkelerce kullanılan bir karayolu taşıma belgesidir. Taşımanın CMR hükümlerine göre yapıldığını göstermektedir. Gönderici veya lojistik firması tarafından alıcının adına düzenlenmektedir.